درک گفتار با سمعک در کودکان کم‌شنوا

کم‌شنوایی در کودکان می‌تواند تأثیرات عمیقی بر رشد زبانی، یادگیری و تعاملات اجتماعی داشته باشد. سمعک‌ها به‌عنوان ابزاری کلیدی، امکان دسترسی به محیط شنیداری را برای کودکان کم‌شنوا فراهم می‌کنند. با این حال، درک گفتار در سطوح صوتی پایین (مانند ۴۰ و ۵۰ دسی‌بل A) همچنان چالش‌برانگیز است، به‌ویژه به دلیل کمبود داده‌های پژوهشی در این زمینه. این مقاله به بررسی نتایج مطالعه‌ای می‌پردازد که با هدف مقایسه درک گفتار در کودکان کم‌شنوا و دارای شنوایی نرمال، تأثیر شاخص‌های شنوایی و افزایش بهره سمعک بر عملکرد گفتاری در سطوح پایین صوتی طراحی شده است. این مطالعه می‌تواند به بهبود تنظیمات سمعک و افزایش کیفیت زندگی کودکان کم‌شنوا کمک کند.

اهداف مطالعه

این پژوهش با سه هدف اصلی انجام شد:

1.مقایسه درک گفتار با سمعک در سطوح مختلف شدت صوت (۴۰، ۵۰ و ۶۰ dBA) بین کودکان با شنوایی نرمال و کودکان کم‌شنوا.

2.بررسی تأثیر میانگین آستانه شنوایی با سمعک (Aided PTA) و شاخص قابلیت درک گفتار (SII) بر توانایی درک گفتار در سطوح پایین صوتی.

3.ارزیابی تأثیر افزایش بهره سمعک (به میزان ۶ دسی‌بل) بر درک گفتار در سطوح صوتی پایین در کودکان کم‌شنوا.

طراحی پژوهش

مطالعه در دو فاز انجام شد:

فاز اول: طراحی دوگروهی با اندازه‌گیری‌های مکرر برای مقایسه درک گفتار بین دو گروه (کودکان کم‌شنوا و کودکان با شنوایی نرمال) در سه سطح شدت صوت.

فاز دوم: طراحی تک‌گروهی با اندازه‌گیری‌های مکرر برای بررسی تأثیر افزایش بهره سمعک بر درک گفتار در کودکان کم‌شنوا.

نمونه مطالعه

در فاز اول، ۲۷ کودک در سن مدرسه (۶ تا ۱۲ سال) با کم‌شنوایی حسی‌عصبی خفیف تا شدید و ۱۲ کودک با شنوایی نرمال شرکت کردند. در فاز دوم، ۸ کودک با کم‌شنوایی حسی‌عصبی خفیف تا متوسط انتخاب شدند. همه کودکان کم‌شنوا از سمعک‌های دیجیتال دوگوشی استفاده می‌کردند که بر اساس اهداف تجویزی تنظیم شده بودند.

مداخله

پیش از شروع مطالعه، سمعک‌های کودکان کم‌شنوا با استفاده از اندازه‌گیری‌های واقعی در گوش (Real-Ear Measurements) تنظیم شدند تا خروجی آن‌ها با استانداردهای تجویزی مطابقت داشته باشد. در فاز دوم، دو برنامه بهره متفاوت اعمال شد:

1.برنامه اولیه: بهره‌ای مطابق با اهداف تجویزی استاندارد.

2.برنامه با بهره افزایش‌یافته: افزایش ۶ دسی‌بل بهره برای ورودی‌های صوتی کم‌سطح نسبت به برنامه اولیه.

کودکان در فاز دوم طی دوره‌ای آزمایشی از هر دو برنامه استفاده کردند تا تأثیر آن‌ها بر درک گفتار ارزیابی شود.

روش جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها

فاز اول

در این فاز، دو نوع آزمون گفتاری انجام شد:

آزمون درک واژه‌های تک‌هجایی (CVC): واژه‌هایی با ساختار حرف-هسته-حرف (مانند "مادر") در سه سطح شدت صوت (۴۰، ۵۰ و ۶۰ dBA) ارائه شدند.

آزمون تشخیص جمع در انتهای هجا: توانایی کودکان در تشخیص علامت جمع (مانند "-ها") در انتهای کلمات بررسی شد.

عملکرد کودکان کم‌شنوا و کودکان با شنوایی نرمال در هر سطح شدت صوت مقایسه شد. همچنین، شاخص قابلیت درک گفتار (SII) و میانگین آستانه شنوایی با سمعک (Aided PTA) برای تحلیل ارتباط با درک گفتار اندازه‌گیری شدند.

فاز دوم

در این فاز، عملکرد درک گفتار کودکان کم‌شنوا با دو برنامه بهره (استاندارد و افزایش‌یافته) در همان سه سطح شدت صوت مقایسه شد. آزمون‌های مشابه فاز اول (درک واژه‌های تک‌هجایی و تشخیص جمع) انجام شدند تا تأثیر افزایش بهره بررسی شود.

نتایج مطالعه

فاز اول: مقایسه درک گفتار

نتایج نشان داد که درک گفتار در کودکان کم‌شنوا در هر سه سطح شدت صوت (۴۰، ۵۰ و ۶۰ dBA) به‌طور معناداری ضعیف‌تر از کودکان با شنوایی نرمال بود. این تفاوت به‌ویژه در سطح بسیار پایین (۴۰ dBA) مشهودتر بود، جایی که کودکان کم‌شنوا در درک واژه‌های تک‌هجایی و تشخیص علامت جمع مشکلات بیشتری داشتند.

تحلیل داده‌ها نشان داد که شاخص SII در گوش بهتر (برای ورودی صوتی ۵۵ دسی‌بل) ارتباط مستقیمی با درک واژه‌های CVC در سطح ۴۰ dBA داشت. این یافته نشان می‌دهد که کیفیت سیگنال گفتاری تقویت‌شده توسط سمعک (که توسط SII اندازه‌گیری می‌شود) نقش مهمی در توانایی درک گفتار در سطوح پایین صوتی ایفا می‌کند. با این حال، میانگین آستانه شنوایی با سمعک (Aided PTA) تأثیر کمتری بر درک گفتار در این سطوح داشت.

درک گفتار کودکان با سمعک در صدای آرام (نتایج واقعی مطالعه ۲۰۲۴–۲۰۲۵)