سمعکهای با تقویت اندک و آموزش LACE گزینههای درمانی جدیدی را ارائه میدهند.
اختلال پردازش شنوایی (APD) چیست؟
اختلال پردازش شنوایی (APD) وضعیتی است که در آن مغز نمیتواند معنای صداها را بهدرستی تفسیر کند.
اختلال پردازش شنوایی بهعنوان یک اختلال شنوایی – نه افت شنوایی – شناخته میشود.
افت شنوایی مربوط به سیستم شنوایی محیطی است (که از گوش منشأ میگیرد)، در حالی که APD اختلالی در سیستم شنوایی مرکزی است (که از مغز منشأ میگیرد). به همین دلیل، گاهی اوقات به APD اختلال پردازش شنوایی مرکزی نیز گفته میشود.
مبتلا در تمامی سنین
۵ درصد از کودکان در سنین مدرسه به این وضعیت مبتلا هستند. اگرچه این اختلال اغلب با دوران کودکی مرتبط است، اختلال پردازش شنوایی (APD) افراد در تمامی سنین را تحت تأثیر قرار میدهد.
دکتر لایت میگوید: «بسیاری از بزرگسالان از اختلال پردازش شنوایی رنج میبرند.»
علائم اختلال پردازش شنوایی چیست؟
طبق دستورالعملهای تشخیصی آکادمی شنواییشناسی آمریکا، برخی از علائم شایع اختلال پردازش شنوایی (APD) شامل موارد زیر است:
– احساس اینکه نمیتوانید بشنوید، حتی زمانی که آزمایش شنوایی شما طبیعی است.
– مشکل در شنیدن یا حواسپرتی آسان در محیطهای پر سروصدا.
– دشواری در تشخیص جهت صداها (محلیسازی).
– مشکل در پیروی از دستورالعملهای چندمرحلهای.
– واکنش شدید به صداها.
– دشواری در شرکت در مکالمات، از جمله پاسخ ندادن به سوالات، سوءتفاهم در صحبتهای دیگران، دنبال نکردن شوخیها یا داستانها، یا مشکل در انجام دستورالعملهای ساده.
– افرادی با APD ممکن است مکرراً بگویند: «چی؟» پس از شنیدن یک سوال یا درخواست تکرار کنند.
– دشواری در تمرکز و نداشتن تمرکز کافی.
– عدم علاقه به موسیقی یا نبود تواناییهای موسیقایی.
علل اختلال پردازش شنوایی چیست؟
دکتر لایتمیگوید علت اختلال پردازش شنوایی (APD) همیشه مشخص نیست، اما ممکن است با عوامل زیر مرتبط باشد:
– مشکلات پیش از تولد یا زایمان دشوار: گاهی بررسی دقیق سابقه پزشکی نشان میدهد که وزن کم هنگام تولد یا مشکلات دیگر میتوانند عامل اصلی این وضعیت باشند.
– سایر بیماریها و شرایط پزشکی: طبق گفته بنیاد **نمورس** (Nemours Foundation)، آسیبهای سر و عفونتهای مزمن گوش ممکن است با این اختلال مرتبط باشند، همچنین بیماریهای تحلیلبرنده.
– سابقه خانوادگی: این اختلال ممکن است یک مؤلفه ژنتیکی داشته باشد.
– سن: تغییرات مغزی مرتبط با افزایش سن پردازش اطلاعات شنیداری را دشوارتر میکند.
– آسیبهای مغزی تروماتیک: آسیبهای ناشی از ضربه یا انفجار میتوانند به APD منجر شوند. تحقیقات وزارت امور کهنهسربازان نشان داده است که کهنهسربازانی که دچار آسیبهای انفجاری شدهاند، در معرض خطر ابتلا به APD هستند.
– نوروتوکسینها: قرار گرفتن در معرض موادی مانند فلزات سنگین و حلالهای آلی با APD مرتبط است، به گفته انجمن گفتار، زبان و شنوایی آمریکا (ASHA).
تشخیص دشوار است
فرد مبتلا به اختلال پردازش شنوایی (APD) ممکن است در یک تست شنوایی که تنها شامل شنیدن بوقها در محیطی کاملاً ساکت است، عملکردی کاملاً عادی داشته باشد. از نظر پزشکی، این وضعیت گاهی بهعنوان “آستانههای شنوایی نزدیک به طبیعی” توصیف میشود.
این امر تشخیص درست و دقیق APD را دشوار میکند. علاوه بر این، کودکان خردسال ممکن است مهارتهای کلامی و ارتباطی کافی برای انجام مجموعه کامل آزمایشهای شنواییشناسان را نداشته باشند.
طبق آکادمی شنواییشناسی آمریکا، اگرچه تشخیص این اختلال توسط شنواییشناس انجام میشود، اغلب تیمی از متخصصان، از جمله آسیبشناسان گفتار و زبان و روانشناسان، در ارزیابی علائم و توسعه یک استراتژی درمانی نقش دارند.
هیچ روش استانداردی برای آزمایش APD وجود ندارد، بنابراین ممکن است نیاز به انجام چندین آزمایش باشد. برای تشخیص APD، شنواییشناسان و سایر متخصصان اقدامات زیر را انجام میدهند:
مراحل تشخیص اختلال پردازش شنوایی (APD)
1. اخذ تاریخچه پزشکی کامل: به یاد داشته باشید که برخی از عوامل خطر احتمالی که میتوانند منجر به APD شوند، ممکن است در دوران جنینی رخ دهند. بنابراین، تاریخچه دقیق میتواند مفید باشد. شنواییشناس سؤالاتی درباره شرایطی که شنیدن دشوار است، میپرسد. در مورد کودکان، دیدگاههای سایر متخصصان (معلمان، روانشناسان و غیره) و همچنین جزئیات از والدین میتواند مفید باشد.
2. انجام آزمایشهای شنوایی: طبق گفته دکتر لایت، مجموعهای خاص از آزمایشها برای ارزیابی عملکرد پردازش شنوایی استفاده میشود. پیش از شروع این آزمایشها، شنواییشناسان مشکلات احتمالی گوش (مثل ناهنجاریهای پرده گوش) که نیاز به توجه پزشکی دارند، را بررسی میکنند، همچنین حساسیت شنوایی نیز بررسی میشود.
3. انجام آزمایشهای رفتاری و عملکرد مغزی: بسته به تیم درمانی شما، ممکن است چندین آزمایش انجام شود. این آزمایشها میتوانند شامل (اما محدود به) آزمایشهای تمایز شنوایی برای تعیین نحوه تفاوت شما در صداهای مشابه و آزمایشهای گفتار دیکوتیک برای آزمایش توانایی شما در تفسیر و تفکیک صداهای واردشده به هر گوش بهطور جداگانه باشند.
4.انجام آزمایشهای الکتروفیزیولوژیک: در نوزادان و در شرایطی که آزمایشهای معمولی مؤثر نیستند، ممکن است از آزمایشهایی استفاده شود که نحوه انتقال صدا از گوش به مغز را اندازهگیری میکنند. این آزمایشها شامل آزمایشهای پاسخ ساقه مغز شنوایی هستند. این آزمایشها بدون درد و غیرتهاجمی هستند.
درمان اختلال پردازش شنوایی (APD)
طبق گفته **دکتر لایت**، برای APD هیچ دارو یا راهحل سریع وجود ندارد، اما استراتژیهای درمانی معمولی وجود دارند که شامل موارد زیر هستند:
1. آموزش شنوایی
دقیقاً همانطور که فیزیوتراپی به افراد کمک میکند تا قدرت و عملکرد خود را بازیابند، درمان شنوایی به افراد کمک میکند تا شنوایی خود را بهبود بخشند. بسته به نوع خاص اختلال، این میتواند شامل کمک به تشخیص تفاوت بین صداهای مشابه، مانند “pat” و “bat”، تشخیص محل منبع صدا یا تمرکز بر سایر مهارتهای مربوط به شنوایی باشد. برخی از برنامهها بهطور خودآموز هستند، تقویت شنوایی و ارتباطات
2. سمعکهای با تقویت کم
سمعکهای با تقویت کم یا ملایم، سمعکهای عادی هستند که برای افزایش جزئی صدای گفتار و کاهش نویز پسزمینه تنظیم شدهاند. هرچند تحقیقات بیشتری لازم است، گزارشهای فراوانی وجود دارند که نشان میدهند سمعکهای با تقویت کم بهویژه در موقعیتهای پر سر و صدا برای کودکان و بزرگسالان مفید هستند.
3. فناوری کمک شنوایی با یا بدون سمعک
در سیستم FM/DM، سخنران (مثل معلم) یک میکروفون بیسیم میپوشد که صداها را به هدفون یا سمعکهای فرد مبتلا به APD منتقل میکند. این دستگاهها معمولاً در کلاس مفید هستند، زیرا صدای معلم مستقیماً به گوش کودک منتقل میشود، بدون اینکه تحت تأثیر سایر صداهای اتاق قرار گیرد. **دکتر لایت** میگوید که این دستگاهها میتوانند یک راهحل مفید برای مقابله با نویز پسزمینه باشند.
با این حال، میکروفون بیسیم ممکن است باعث شود که کودک نتواند صدای دانشآموزان دیگر را بشنود، بنابراین استفاده از آنها میتواند آزاردهنده باشد. گاهی اوقات، هم از سمعک با تقویت کم و هم از میکروفون بیسیم استفاده میشود. **مرکز پردازش شنوایی** در مقاله خود درباره این موضوع میگوید: «در بسیاری از موارد، شنونده میتواند از مزایای هر دو جهان بهرهمند شود.»
4. توسعه استراتژیهای جبرانی
همچنین، راههایی برای یادگیری استراتژیهایی وجود دارد که به افراد کمک میکند تا با چالشهای پردازش شنوایی کنار بیایند، مانند یادگیری استفاده از یادآوریها (mnemonics) برای به یاد آوردن اطلاعات. برخی دیگر ممکن است یادگیری **خواندن لبها** را بسیار مفید بیابند.
5.تغییرات محیطی
از افراد خواسته شود که آرامتر صحبت کنند، استفاده از یادداشتها، و ترجیح دادن دستورالعملهای کتبی به شفاهی میتواند مفید باشد، طبق گفته **بنیاد نمورس**. حتی تغییر مکان (نشستن در جلوی کلاس به جای عقب) میتواند تغییر معنیداری باشد.
تأثیر عمیق APD درماننشده
“استفاده از سمعکهای با تقویت کم برای بزرگسالان با مشکلات پردازش شنوایی” توضیح میدهد که APD در کودکان باعث مشکلات تحصیلی میشود، زیرا اگر کودک نتواند روی صدای معلم در یک کلاس پر سر و صدا تمرکز کند یا در طول روز بهدلیل تلاش بیشتر شنوایی خسته شود، دچار مشکل خواهد شد.
بزرگسالان نیز با چالشهای مشابهی مواجه هستند. آنها ممکن است نتوانند بهخوبی در شغلهای خود عملکرد داشته باشند بهدلیل خستگی شنوایی یا ممکن است بهطور نادرست بهعنوان افرادی که نمیتوانند عملکرد خوبی داشته باشند یا چندکار را انجام دهند، شناخته شوند، زیرا آنها در پیروی از دستورالعملهای چندمرحلهای که بهصورت گفتاری داده میشود، مشکل دارند.» این امر ممکن است منجر به انزوا یا اضطراب اجتماعی شود.
انواع مختلف اختلالات پردازش شنوایی
انواع مختلفی از مشکلات پردازش شنوایی وجود دارند، مانند نقص در رمزگشایی، نقص در ادغام شنوایی، یا نقص در سازماندهی خروجی، که همگی زیرمجموعه اختلال پردازش شنوایی قرار میگیرند.
هرکدام از این مشکلات به ناحیه خاصی از مغز اشاره دارند که ممکن است بهطور کامل توسعه نیافته باشد. ما تلاش میکنیم تا مداخلات خاص به هر نقص را برای هدفگذاری و تحریک آن ناحیه انجام دهیم، او میگوید.
مشابه اما نه یکسان: از دست دادن شنوایی پنهان
برخی افراد اختلال پردازش شنوایی ندارند، اما علائم مشابه زیادی دارند. این مشکل از ناحیهای متفاوت از مغز نشأت میگیرد و بهعنوان از دست دادن شنوایی پنهان شناخته میشود.
