اثر درمان موسیقی محدود شده (CIMT) بر کاهش شنوایی ناگهانی حس عصبی ایدیوپاتیک: یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز

کاهش شنوایی ناگهانی حس عصبی ایدیوپاتیک (ISSNHL) یکی از مشکلات شایع در حوزه شنوایی‌شناسی و گوش و حلق و بینی است. درمان موسیقی/صوت محدود شده (CIMT) با مسدود کردن گوش سالم (محدودیت) و تحریک همزمان گوش مبتلا با موسیقی مشخص می‌شود که بر اساس یک رویکرد شناخته‌شده نورو-بازتوانی طراحی شده است. درمان کورتیکواستروئیدی (CST) در حال حاضر درمان اصلی محسوب می‌شود. پیش‌آگهی برای بهبود شنوایی به عوامل متعددی از جمله شدت کاهش شنوایی، سن و وجود سرگیجه بستگی دارد.

 

کاهش شنوایی ناگهانی حس عصبی ایدیوپاتیک (ISSNHL) به کاهش شنوایی حداقل 30 دسی‌بل در سه فرکانس متوالی در کمتر از 72 ساعت تعریف می‌شود که علت آن ناشناخته است. میزان بروز ISSNHL بین 5 تا 30 مورد در هر 100,000 نفر در سال گزارش شده است. این بیماری می‌تواند کیفیت زندگی بیماران را تحت تأثیر قرار دهد و به مشکلات عاطفی و مالی منجر شود.

درمان استاندارد کنونی برای ISSNHL شامل استفاده از کورتیکواستروئیدها (CST) به‌صورت سیستمیک یا داخل‌تیمپانیک است، اما اثربخشی آن مورد بحث است. مطالعات نشان داده‌اند که نرخ بهبود خودبه‌خودی در 32٪ تا 65٪ موارد رخ می‌دهد، به‌ویژه در دو هفته اول پس از شروع بیماری. با این حال، بهبود دیرهنگام در بیمارانی که درمان دریافت نمی‌کنند، بعید است.

اخیراً، مطالعات تصویربرداری مغزی نشان داده‌اند که شروع ISSNHL می‌تواند باعث بازسازماندهی ناسازگار قشر شنوایی شود، که با نرخ بهبود شنوایی رابطه منفی دارد. درمان موسیقی/صوت محدود شده (CIMT) یک رویکرد نوین نورو-بازتوانی است که با مسدود کردن گوش سالم و تحریک گوش مبتلا با موسیقی، سعی در جلوگیری یا کاهش این بازسازماندهی ناسازگار دارد. این روش از مفهوم درمان محدود شده (constraint-induced therapy) الهام گرفته شده است که در بازتوانی سکته مغزی برای تشویق استفاده از اندام‌های مبتلا استفاده می‌شود.

هدف این مطالعه، بررسی اثربخشی CIMT به‌عنوان یک درمان مکمل برای CST در بیماران مبتلا به ISSNHL از طریق یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز است.

 

روش‌ها

طراحی مطالعه

این مرور سیستماتیک و متاآنالیز بر اساس دستورالعمل‌های PRISMA (موارد گزارش‌دهی ترجیحی برای مرورهای سیستماتیک و متاآنالیز) انجام شد. پروتکل مطالعه در PROSPERO ثبت نشد.

 

استراتژی جست‌وجو

جست‌وجوی سیستماتیک در پایگاه‌های داده PubMed، Scopus، Cochrane Central Register of Controlled Trials و Google Scholar تا 15 دسامبر 2020 انجام شد. کلمات کلیدی شامل "sensorineural hearing loss" و "music therapy" و ترکیبات مرتبط بود. هیچ محدودیتی برای سال یا زبان مقاله اعمال نشد. فهرست منابع مقالات واجد شرایط و مقالات مروری منتخب نیز بررسی شد.

 

معیارهای ورود و خروج

مطالعات واجد شرایط شامل موارد زیر بودند:

مطالعاتی که درمان موسیقی را در بیماران مبتلا به ISSNHL بررسی کرده بودند.

مطالعاتی که پیامدهای شنوایی (مانند آستانه شنوایی یا نرخ بهبود) را گزارش کرده بودند.

مطالعاتی که گروه کنترل (CST به‌تنهایی) و گروه مداخله (CST + CIMT) داشتند.

مطالعات حیوانی، مطالعاتی که ISSNHL را به‌عنوان کاهش شنوایی حداقل 30 دسی‌بل در 72 ساعت تعریف نکرده بودند، یا مطالعاتی که داده‌های ناقص داشتند، حذف شدند.

 

استخراج داده‌ها و ارزیابی کیفیت

دو محقق به‌طور مستقل عناوین و چکیده‌ها را بررسی کردند و داده‌ها را از مطالعات واجد شرایط استخراج کردند. داده‌های استخراج‌شده شامل نام مطالعه، سال، کشور، اندازه نمونه، جزئیات درمان موسیقی، جزئیات درمان کنترل، معیارهای ارزیابی شنوایی، مدت پیگیری، آستانه‌های شنوایی (ابتدایی و پیگیری) و نرخ بهبود بود. اختلافات بین محققان از طریق اجماع حل شد. کیفیت مطالعات با استفاده از مقیاس نیوکاسل-اتاوا ارزیابی شد.

نتایج جست‌وجو

از مجموع 229 مقاله شناسایی‌شده، پس از حذف مقالات تکراری و بررسی معیارهای ورود و خروج، 4 مقاله برای غربالگری متن کامل انتخاب شدند. یک مطالعه (Sekiya et al.) به دلیل شباهت داده‌ها با مطالعه Okamoto et al. حذف شد. در نهایت، سه مطالعه غیرتصادفی (López-González et al.، Kuo، و Okamoto et al.) در این مرور گنجانده شدند.

 

ویژگی‌های مطالعات

سه مطالعه گنجانده‌شده شامل 229 بیمار (131 نفر در گروه CST، 98 نفر در گروه CST + CIMT) بودند. تمام مطالعات مشاهده‌ای بودند:

López-González et al. (2012): داده‌های retrospective، 65 بیمار در گروه CST و 67 بیمار در گروه CST + CIMT.

Kuo (2019): داده‌های retrospective برای گروه CST (سال 2016) و prospective برای گروه CST + CIMT (سال 2018).

Okamoto et al. (2014): داده‌های prospective برای هر دو گروه.

اندازه نمونه در هر مطالعه کوچک بود (20-67 بیمار در هر گروه)، که قدرت آماری را محدود کرد. درمان CIMT شامل مسدود کردن گوش سالم و ارائه موسیقی آرامش‌بخش به گوش مبتلا از طریق هدفون به مدت 6 ساعت در روز بود. معیارهای ارزیابی شامل آستانه‌های شنوایی (با ادیوگرام تون خالص) و نرخ بهبود (تعریف‌شده به‌عنوان بهبود بیش از 50٪ در شنوایی) بود.

 

نتایج متاآنالیز

متاآنالیز با استفاده از مدل اثر تصادفی، نسبت خطر بهبود را 1.213 (فاصله اطمینان 95٪: 0.709–2.074) نشان داد (P=0.48). ناهمگونی قابل‌توجهی بین مطالعات وجود داشت (I²=67.4٪، P=0.02). این نتیجه نشان داد که CIMT همراه با CST در مقایسه با CST به‌تنهایی، اثر آماری معنی‌داری بر نرخ بهبود نداشت.

 

نتایج کیفی

Okamoto et al. (2014): بیماران گروه CST + CIMT بهبود قابل‌توجهی در آستانه‌های شنوایی در تمام فرکانس‌ها (125-8000 هرتز) در مقایسه با گروه CST نشان دادند (P<0.05). فعالیت مغزی (اندازه‌گیری‌شده با پتانسیل برانگیخته شنوایی P300) نشان‌دهنده جلوگیری از بازسازماندهی ناسازگار قشر شنوایی بود.

López-González et al. (2012): 79٪ از بیماران گروه CST + CIMT در مقایسه با 54٪ در گروه CST بهبود بیش از 50٪ در شنوایی نشان دادند. این مطالعه گزارش داد که بهبود شنوایی تا 12 ماه پس از درمان پایدار بود.

Kuo (2019): بهبود آستانه‌های شنوایی در گروه CST + CIMT در مقایسه با گروه CST بهتر بود، اما تفاوت‌ها در برخی فرکانس‌ها معنی‌دار نبود.

 

ارزیابی کیفیت

مطالعات از نظر کیفیت متوسط تا بالا ارزیابی شدند (امتیاز نیوکاسل-اتاوا: 6-8). محدودیت‌های اصلی شامل طراحی غیرتصادفی، اندازه نمونه کوچک و ناهمگونی در روش‌های ارزیابی بود.

 

بحث

این مرور سیستماتیک و متاآنالیز شواهد محدودی را برای اثربخشی CIMT به‌عنوان یک درمان مکمل برای CST در ISSNHL ارائه داد. اگرچه متاآنالیز تفاوت آماری معنی‌داری را نشان نداد، نتایج کیفی سه مطالعه گنجانده‌شده حاکی از بهبود آستانه‌های شنوایی و نرخ بهبود در گروه CST + CIMT در مقایسه با CST به‌تنهایی بود. این یافته‌ها با مطالعات تصویربرداری مغزی که نشان‌دهنده بازسازماندهی ناسازگار قشر شنوایی در ISSNHL هستند، سازگار است.

CIMT با مسدود کردن گوش سالم، بیماران را تشویق می‌کند تا از گوش مبتلا استفاده کنند و از طریق تحریک صوتی (موسیقی) محیط غنی صوتی ایجاد می‌کند. این رویکرد ممکن است از بازسازماندهی ناسازگار قشر شنوایی جلوگیری کند، که با نرخ بهبود پایین‌تر مرتبط است. مطالعه Okamoto et al. نشان داد که CIMT می‌تواند فعالیت مغزی (P300) را بهبود بخشد، که نشان‌دهنده اثرات نوروپلاستیسیتی مثبت است.

 

پیامدها برای عمل بالینی

در حال حاضر، CST درمان استاندارد برای ISSNHL است، اما اثربخشی آن مورد بحث است. CIMT یک روش ایمن، ارزان و عملی است که می‌تواند به‌عنوان یک مکمل برای CST استفاده شود. با توجه به عوارض جانبی بالقوه CST (مانند عفونت‌ها، دیابت و فشار خون بالا)، CIMT می‌تواند یک جایگزین یا مکمل جذاب باشد.

 

جهت‌گیری‌های آینده

انجام کارآزمایی‌های تصادفی‌شده کنترل‌شده چندمرکزی با نمونه‌های بزرگ‌تر برای ارزیابی اثربخشی CIMT.

استانداردسازی پروتکل CIMT (نوع موسیقی، مدت زمان و شدت تحریک).

بررسی اثرات بلندمدت CIMT بر بهبود شنوایی و نوروپلاستیسیتی.

ارزیابی تأثیر CIMT به‌تنهایی در مقایسه با CST برای تعیین اثربخشی مستقل.

 

نتایج این مرور سیستماتیک و متاآنالیز نشان داد که CIMT به‌عنوان یک درمان مکمل برای CST در ISSNHL اثر قابل‌توجه آماری ندارد، اما می‌تواند بهبود آستانه‌های شنوایی و نرخ بهبود را در مقایسه با CST به‌تنهایی افزایش دهد. CIMT یک روش ایمن و عملی است که می‌تواند از بازسازماندهی ناسازگار قشر شنوایی جلوگیری کند. با این حال، به دلیل محدودیت‌های مطالعات موجود، نیاز به کارآزمایی‌های تصادفی‌شده با کیفیت بالا و نمونه‌های بزرگ‌تر وجود دارد تا اثربخشی و نقش بالینی CIMT در درمان ISSNHL تأیید شود.